Unit economics — LTV, CAC, payback period

Unit economics to ekonomia pojedynczego klienta. Ile kosztuje zdobycie, ile zarabiasz przez cały czas współpracy. To fundamenty zdrowego biznesu.

LTV (Lifetime Value)

Definicja: Całkowity przychód który zarobisz na kliencie przez cały czas współpracy.

Formuła (SaaS):
LTV = ARPU × Gross Margin % × (1 / Churn Rate)

Przykład:

ARPU (Average Revenue Per User) = 100 zł/mies
Gross Margin = 80%
Churn Rate = 5% miesięcznie
LTV = 100 × 0.8 × (1 / 0.05) = 1600 zł

CAC (Customer Acquisition Cost)

Definicja: Ile kosztuje zdobycie jednego klienta.

Formuła:
CAC = (Marketing spend + Sales spend) / Liczba nowych klientów

Przykład:

Marketing: 10 000 zł/mies
Sales: 15 000 zł/mies
Nowi klienci: 50
CAC = 25 000 / 50 = 500 zł

LTV/CAC Ratio

Najważniejsza metryka unit economics.

Benchmarki:

LTV/CAC > 3:1 = zdrowy biznes, możesz skalować
LTV/CAC 1-3:1 = walczysz o rentowność
LTV/CAC < 1:1 = tracisz pieniądze na każdym kliencie

Przykład:
LTV = 1600 zł, CAC = 500 zł → LTV/CAC = 3.2:1 ✅

💡 Zasada

Jeśli LTV/CAC < 3:1 — nie skaluj akwizycji. Najpierw popraw retention (zwiększ LTV) lub zoptymalizuj marketing (zmniejsz CAC).

Payback Period

Definicja: Ile miesięcy zajmuje zwrot CAC.

Formuła:
Payback Period = CAC / (ARPU × Gross Margin %)

Przykład:
CAC = 500 zł, ARPU = 100 zł, Gross Margin = 80%
Payback = 500 / (100 × 0.8) = 6.25 miesięcy

Benchmarki:

Payback < 12 miesięcy = świetnie
Payback 12-18 miesięcy = OK
Payback > 18 miesięcy = problem z cash flow

Jak poprawić unit economics

Zwiększ LTV:

Popraw retention (zmniejsz churn)
Upsell / cross-sell
Podnieś ceny
Dodaj wartość do produktu

Zmniejsz CAC:

Optymalizuj conversion rate
Zbuduj organic channels (SEO, content)
Referral program
Product-led growth

Rule of 40

Formuła: Revenue Growth Rate + Profit Margin ≥ 40%

Przykład:

Revenue growth: 60% YoY
Profit margin: -10% (jeszcze nierentowny)
Rule of 40: 60% + (-10%) = 50% ✅

Używane przez VCs do oceny zdrowia SaaS. Jeśli > 40% — dobry balans między wzrostem a rentownością.

📝 Zadanie końcowe

Policz swoje unit economics:

LTV = ?
CAC = ?
LTV/CAC ratio = ?
Payback period = ?

Jeśli LTV/CAC < 3:1 — zaplanuj jak poprawisz retention lub zmniejszysz CAC.

🎉 Gratulacje!
Ukończyłeś ścieżkę Foundera w Assadante Academy. Masz teraz solidne fundamenty do budowy startupu — od walidacji pomysłu do Product-Market Fit.